Poznajemy drzewa i krzewy

Osika

O drzewie

Inaczej zwana topolą drżącą. Gatunek pionierski, wymagający dużo światła i łatwo się rozsiewający. Często występuje na brzegach lasów liściastych, pojawia się na zrębach i odłogach, spontanicznie zarastających roślinnością, po porzuceniu upraw polowych.

Pokrój

Pień jest prosty, widoczny zazwyczaj pośród liści aż do wierzchołka. Górne gałęzie wznoszą się ukośnie ku niebu. Korona jest luźna i świetlista, o kształcie kulistym lub cylindrycznym. 

Kora

Oliwkowoszara, z wiekiem ciemniejąca, często pokryta jaskrawożółtymi plechami porostu – złotorostu ściennego. 

Liście

Blaszka liściowa jest okrągła i na brzegach karbowana, jednak na odroślach i u bardzo młodych okazów bywa sercowata. Ogonki liściowe są długie (często dłuższe od blaszki liściowej), wiotkie i specyficznie spłaszczone, co sprawia, że liść drży przy podmuchach nawet niewielkiego wiatru (stąd powiedzenie: „drży, jak osika”).

Kwiaty

Kwitnie najwcześniej ze wszystkich naszych topól. Jest wówczas obsypana długimi, szaro owłosionymi kotkami męskimi lub żeńskimi (roślina dwupienna), jeszcze zanim pękną lepkie pąki, uwalniając młode liście. Oba rodzaje kwiatów są zwisające. Kwiaty męskie mają karminowoczerwone pylniki, a żeńskie – znamiona słupka w podobnym kolorze.

Owoce

Torebki, zebrane w kotki, zawierają liczne żółtawe nasiona, każde z pęczkiem białego puchu. Torebki pękając uwalniają nasiona, które fruwają wokół drzewa i ścielą się, zbijając w kłębki przypominające watę.

Ciekawostki

Jest to drzewo, które często „najpierw się słyszy, a dopiero później widzi” (szelest liści). Drewno topoli osiki, zwane osiną,  ma zastosowanie w przemyśle celulozowym oraz do produkcji zapałek. 
Jak wszystkie topole, osika szybko rośnie, jednak dość wcześnie zaczyna próchnieć, dlatego też w leśnictwie traktuje się ją tylko jako cenną biocenotycznie domieszkę (a dawniej nawet uważano ją za „chwast leśny”). W jej pniu chętnie wykuwają dziuple dzięcioły i korzystają z nich zarówno same, a często zajmują je również inne ptaki. Osika jest drzewem ulubionym przez bobry, które szczególnie chętnie ścinają jej okazy dla zdobycia pokarmu, (ogryzają pień i konary z kory, a gałęzie chętnie zabierają do swoich nor lub żeremi). 
Obecność osiki bardzo cenią sobie grzybiarze – z jej korzeniami mikoryzuje jeden z lubianych grzybów – koźlarz czerwony.

Sprawdź ile się nauczyłeś

Zachęcamy do korzystania z testów online sprawdzających zdobytą wiedzę o drzewach i krzewach.
Przygotowaliśmy tryb nauki i tryb testu (ograniczenie czasowe).
Życzymy powodzenia :)
 

Przejdź do góry strony