Poznajemy drzewa i krzewy

Jawor

O drzewie

Jawor pierwotnie rósł na terenach górskich i podgórskich, najczęściej na wysokości 500-1500 m n.p.m. Jest rozpowszechniony w Karpatach i Sudetach, gdzie razem z bukiem i jodłą stanowi ważny składnik lasów regla dolnego. Od dawna sadzony na terenie całego kraju, w wielu rejonach całkowicie już zadomowiony. Lubi glebę wilgotną i głęboką.

Pokrój

Jest to wysokie drzewo liściaste, o prostym, grubym pniu i szerokiej, wysoko wysklepionej koronie. Jawor jest najbardziej okazałym przedstawicielem swojego rodzaju w naszej florze. Dorasta do 35 m wysokości; najwyższy okaz znany z Polski ma 25 m. 

Kora

Kora w młodości jest srebrzystoszara i gładka (miejscami z czarnym nalotem przypominającym sadzę), z biegiem czasu staje się brązowawa, szara lub szaroczarna i charakterystycznie, tafelkowato się łuszczy. 

Liście

Liście są dość duże, zwykle pięcioklapowe, okrągławe i sztywne, z wierzchu ciemnozielone i matowe, a od spodu szarozielone, czasem czerwonawe. Brzeg blaszki ma liczne, grube, zaokrąglone ząbki, zaś ogonki liściowe są długie, rynienkowate. Od liści klonu pospolitego (zwyczajnego) liście jaworu różnią się m.in. grubszą blaszką liściową oraz zaokrąglonym wycięciem klap.

Kwiaty

Zielonkawożółte kwiaty zebrane są w wydłużone, wielokwiatowe wiechy, zwisające na szczytach tegorocznych przyrostów.  Pojawiają się w maju,  po wykształceniu liści (różnica w stosunku do klonu pospolitego, kwitnącego przed listnieniem). Kwiaty są owadopylne; oferują zapylaczom dużo nektaru. 

Owoce

Zwisające w pęczkach podwójne skrzydlaki, z wypukłymi, prawie kulistymi orzeszkami (różnica w stosunku do klonu pospolitego, mającego spłaszczone orzeszki). Skrzydlaki jaworu mają skrzydełka ustawione pod kątem prostym (u klonu pospolitego – pod kątem rozwartym). Rozpadają się po dojrzeniu – we wrześniu i październiku. 

Ciekawostki

Obfite owocowanie jaworu przypada co dwa lata. Zdolność kiełkowania nasion jest wysoka – ok. 85%. Kora jaworu, spękana i złuszczająca się płatami, upodabnia go do platanów, stąd łacińskie określenie gatunku: pseudoplatanus („nibyplatan”). 
Kwiaty jaworu silnie pachną, jednak ten upojny zapach można poczuć dopiero późnym wieczorem. Ma on przywabiać zapylaczy, którymi są owady aktywne o zmierzchu – ćmy. 

Sprawdź ile się nauczyłeś

Zachęcamy do korzystania z testów online sprawdzających zdobytą wiedzę o drzewach i krzewach.
Przygotowaliśmy tryb nauki i tryb testu (ograniczenie czasowe).
Życzymy powodzenia :)
 

Przejdź do góry strony